ในยุคที่ทุกอย่างตั้งแต่การสั่งอาหาร ช้อปปิ้ง ไปจนถึงการจองตั๋วเครื่องบิน สามารถทำได้เพียงแค่ปลายนิ้วสัมผัส โลกของการเงินก็กำลังก้าวเข้าสู่การเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่เช่นกัน ภาพจำของการต้องเดินทางไปธนาคาร กดบัตรคิว นั่งรอทำธุรกรรม หรือแม้แต่การเดินหาตู้ ATM กำลังจะกลายเป็นอดีต
เพราะการมาถึงของ ‘Virtual Bank’ กำลังจะเข้ามาพลิกโฉมหน้าประวัติศาสตร์ การเงินอนาคต ของไทยไปตลอดกาล แล้ว Virtual Bank คืออะไร?
อธิบายให้เข้าใจง่ายที่สุด Virtual Bank (เวอร์ชวลแบงก์) หรือ ‘ธนาคารพาณิชย์ไร้สาขา’ คือธนาคารรูปแบบใหม่ที่ให้บริการผ่านช่องทางดิจิทัล 100% ตั้งแต่ต้นน้ำยันปลายน้ำ ตั้งแต่การเปิดบัญชี ฝาก ถอน โอน จ่าย ไปจนถึงการขอสินเชื่อ ทุกอย่างจะเกิดขึ้นบนแอปพลิเคชันหรือแพลตฟอร์มออนไลน์ทั้งหมด
จุดเด่นที่ทำให้ระบบนี้แตกต่างจาก Mobile Banking ที่เราใช้กันอยู่ในปัจจุบัน คือรูปแบบการบริหารงาน Virtual Bank จะไม่มีการตั้งสาขาให้บริการ ไม่มีพนักงานหน้าเคาน์เตอร์ และไม่มีแม้กระทั่งตู้ ATM เป็นของตัวเอง ข้อมูลจากธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ระบุว่า รูปแบบนี้ถูกออกแบบมาเพื่อลดต้นทุนการบริหารจัดการ และมุ่งเน้นการใช้เทคโนโลยีขั้นสูงในการให้บริการลูกค้าแทน ซึ่งความไร้รอยต่อนี้เองที่ตอบโจทย์ไลฟ์สไตล์ของคนรุ่นใหม่ที่ต้องการความรวดเร็วและจัดการทุกอย่างได้ด้วยตัวเองตลอด 24 ชั่วโมง
การไม่มีสาขาไม่ได้แปลว่าความน่าเชื่อถือจะลดลง ในทางกลับกัน ต้นทุนที่หายไปจากการเช่าพื้นที่ และจ้างพนักงาน จะถูกนำไปพัฒนาเทคโนโลยี และเปลี่ยนเป็นผลประโยชน์ที่กลับคืนสู่ผู้บริโภค นี่คือเหตุผลที่ว่าทำไมธนาคารรูปแบบนี้ถึงมีแนวโน้มจะเติบโตอย่างก้าวกระโดด
- Virtual Bank จะนำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) และ Big Data มาใช้วิเคราะห์พฤติกรรมทางการเงินอย่างละเอียด ทำให้สามารถนำเสนอผลิตภัณฑ์ที่เข้ากับไลฟ์สไตล์ของแต่ละคนได้อย่างแม่นยำ (Personalization)
- ดอกเบี้ยที่เป็นมิตรขึ้น ด้วยต้นทุนการดำเนินงานที่ต่ำกว่าธนาคารดั้งเดิม ทำให้มีโอกาสสูงมากที่ธนาคารไร้สาขาจะสามารถให้อัตราดอกเบี้ยเงินฝากที่สูงขึ้น และคิดอัตราดอกเบี้ยเงินกู้ที่ถูกลงได้
- เปิดโอกาสให้กลุ่ม Underserved นี่คือไฮไลต์สำคัญ ระบบนี้จะเข้ามาช่วยกลุ่มคนที่ไม่มีสลิปเงินเดือน อาชีพอิสระ หรือพ่อค้าแม่ค้าออนไลน์ ให้สามารถเข้าถึงสินเชื่อได้ง่ายขึ้น โดย AI จะใช้ข้อมูลทางเลือก (Alternative Data) เช่น พฤติกรรมการจ่ายบิล ค่าน้ำ ค่าไฟ หรือประวัติการซื้อขายออนไลน์ มาเป็นเกณฑ์ในการพิจารณาความน่าเชื่อถือแทนเอกสารแบบเดิม ๆ
สำหรับความเคลื่อนไหวในประเทศไทย ข้อมูลอัปเดตจากธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ระบุว่า ปัจจุบันอยู่ในขั้นตอนการพิจารณาคุณสมบัติของผู้ที่ยื่นขอใบอนุญาตจัดตั้ง Virtual Bank โดยคาดว่าจะมีการประกาศรายชื่อผู้ที่ผ่านการคัดเลือกในช่วงกลางปี 2568 และคนไทยน่าจะได้สัมผัสประสบการณ์ธนาคารไร้สาขาเต็มรูปแบบในช่วงปี 2569
คำถามคือ ในฐานะผู้ใช้งานทั่วไป เราต้องเตรียมตัวอย่างไร?
สิ่งสำคัญที่สุดคือการยกระดับ ‘ความรู้เท่าทันดิจิทัล’ เมื่อทุกอย่างย้ายไปอยู่บนโลกออนไลน์ 100% ความปลอดภัยทางไซเบอร์จึงเป็นเรื่องที่ต้องตระหนักถึงให้มากที่สุด การตั้งรหัสผ่านที่รัดกุม การไม่คลิกลิงก์แปลกปลอม และการรักษาข้อมูลส่วนตัว จะกลายเป็นทักษะพื้นฐานที่ทุกคนต้องมี
การมาถึงของ Virtual Bank ไม่ใช่แค่เรื่องของเทคโนโลยีใหม่ที่เข้ามาสร้างความตื่นเต้นชั่วคราว แต่คือการปรับโครงสร้างพื้นฐานเพื่อก้าวสู่ การเงินอนาคต อย่างแท้จริง
