คำว่า Loud Budgeting ถูกทำให้เป็นกระแสโดย Lukas Battle ครีเอเตอร์บน TikTok ซึ่งเสนอแนวคิดนี้เป็นขั้วตรงข้ามของกระแส Quiet Luxury ที่เคยโด่งดังบนโลกออนไลน์ แนวคิดง่าย ๆ คือ แทนที่จะพยายามทำให้คนอื่นคิดว่าเราสามารถซื้อทุกอย่างได้ ก็พูดออกมาตรง ๆ ว่าอะไรไม่อยู่ในแผนการใช้เงินของเรา
หัวใจของ Loud Budgeting จึงไม่ใช่ ‘ฉันไม่มีเงิน’ แต่ใกล้เคียงกับ ‘ฉันไม่อยากใช้เงินกับเรื่องนี้ เพราะมีอย่างอื่นที่สำคัญกว่า’
สมมติว่าเพื่อนชวนไปร้านอาหารที่มื้อละ 2,000 บาท เดิมเราอาจตอบตกลงเพราะกลัวถูกมองว่าไม่เข้าสังคม แต่แนวคิด Loud Budgeting อาจทำให้คำตอบเปลี่ยนเป็น ‘เดือนนี้ตั้งงบกินข้าวนอกบ้านไว้แล้ว ร้านนี้เกินงบ ขอเปลี่ยนร้านได้ไหม’
Loud Budgeting จึงเป็นการเปิดเผยเป้าหมายและขอบเขตทางการเงินมากขึ้น โดยเฉพาะการกล้าปฏิเสธค่าใช้จ่ายที่ไม่จำเป็น หลักคิดไม่ได้ต่างจากการทำงบประมาณแบบทั่วไป เพียงเพิ่มการสื่อสารกับคนรอบตัวเข้ามา
แน่นอนว่าไม่ใช่ทุกคนกำลังหยุดใช้เงินเพื่อรักษาภาพ แต่ Loud Budgeting สะท้อนแรงต้านต่อวัฒนธรรม Keeping Up with the Joneses หรือการใช้เงินเพื่อให้ชีวิตดูทัดเทียมคนอื่น
เมื่อโซเชียลมีเดียทำให้เราเห็นไลฟ์สไตล์ของคนอื่นตลอดเวลา การเปรียบเทียบจึงเกิดขึ้นได้ง่าย ทั้งร้านอาหาร ทริปท่องเที่ยว เสื้อผ้า แกดเจ็ต หรือกิจกรรมต่าง ๆ หลายคนอาจรู้สึกว่าต้องตอบตกลงหรือซื้อของตามกลุ่ม เพื่อไม่ให้ตัวเองดูแตกต่าง
แต่การใช้เงินเพื่อรักษาภาพอาจทำให้เป้าหมายทางการเงินของตัวเองถูกเลื่อนออกไปเรื่อย ๆ ไม่ว่าจะเป็นการเก็บเงินสำรอง ชำระหนี้ ซื้อของชิ้นใหญ่ หรือวางแผนอนาคต
การเลือกไม่จ่ายจึงไม่ได้แปลว่าไม่เข้าสังคม หรือไม่มีความสุขกับชีวิต แต่อาจหมายถึงการรู้ว่าอะไรสำคัญกับตัวเองมากกว่า และไม่ปล่อยให้ความคาดหวังของคนอื่นเป็นคนกำหนดการใช้เงินทั้งหมด
ก่อนวางแผนเที่ยวก็ใช้หลักเดียวกัน เช่น บอกงบตั้งแต่ต้นว่า ‘ทริปนี้เราไหวประมาณ 5,000 บาท ถ้าเกินกว่านี้อาจขอผ่าน’ ดีกว่าตอบตกลงทุกอย่างแล้วมารู้สึกกังวลภายหลัง
เวลาปฏิเสธ สามารถเสนอทางเลือกควบคู่กัน เช่น จากร้านดินเนอร์ราคาแรงเป็นคาเฟ่ จากทริปต่างจังหวัดเป็น One-day Trip หรือเปลี่ยนจากช้อปปิ้งเป็นนัดเดินสวน
หากเป็นกิจกรรมที่ต้องหารค่าใช้จ่าย ควรคุยรายละเอียดให้ชัดตั้งแต่ต้น เช่น แยกจ่ายตามรายการ หารเฉพาะค่าใช้จ่ายส่วนกลาง หรือกำหนดงบสูงสุดของแต่ละคน วิธีนี้ช่วยลดความอึดอัดหลังจบกิจกรรม และทำให้ทุกคนวางแผนเงินของตัวเองได้ง่ายขึ้น
สุดท้าย Loud Budgeting ไม่ได้บอกให้หยุดกิน หยุดเที่ยว หรือหยุดซื้อสิ่งที่ชอบ แต่ชวนให้เลิกใช้เงินเพียงเพราะ ‘ทุกคนเขาทำกัน’ เพราะบางครั้งประโยคที่ดูธรรมดาอย่าง ‘เดือนนี้ขอผ่าน เรากำลังเก็บเงินอยู่’ อาจเป็นหนึ่งในทักษะทางการเงินที่สำคัญที่สุดของชีวิตคนเมืองยุคนี้
